Kürtaj olacak kadın 18 yaşından büyükse kendi onayı yeterlidir

sosyal endikasyon nedeni ile eşinin de onayı gerekmektedir.

Kürtaj Öncesi Hazırlık :

Kürtaj öncesinde çiftlerin kan grupları ve Rh faktörleri mutlaka tesbit edilmelidir. . Altı haftadan büyük gebeliklerde kürtaj işleminden sonra 72 saat içinde uyuşmazlık önleyen iğne yapılmalıdır.

Kürtajın yasal sınırlar içinde yapılabilmesi için bilgilendirilmiş yazılı onay belgesi alınmalıdır. Bu belgede kürtajın riskleri , kürtaj sırasında kürtaja ve anestezi bağlı olası riskler açıkça belirtilmelidir.Alınan bu belge hasta hakları açısından hekim ve hasta arasında gizli tutulacaktır.

Kürtaj işlemi yapılmadan önce ayrıntılı bir jinekolojik muayene ve vaginal ultrason yapılmalı; hastanın rahmi, yumurtalıkları, vaginası hakkında tam olarak bilgi sahibi olunmalı, rahim içi gebeliği, dış gebelik, yumurtalık kistleri, rahmin anatomik yapısı gibi durumlar belirlenmelidir.

Kürtaj genel veya lokal anestezi altında yapılır. Genel anestezi alacaksa kürtajdan önce en az 6 saat aç olması, su bile içmeden beklemesi gerekir. Lokal anestezi ile yapılacaksa aç olmak gerekmez.

Hiç doğum yapmamış veya daha önce doğumlarını sezaryen ile gerçekleştirmiş olanlar için genel anestezi tercih edilir.Kürtajın hasta üzerinde psikolojik etkisini azaltmak için de genel anestezi tercih edilmelidir.

Genel anestezi mutlaka anestezi doktoru tarafından verilmelidir. Aslında yapılan tam bir genel anestezi değil sedasyondur.Sedasyon işlemi kısa süreli olup genellikle 5-6 dak. sürer, bu işlemden sonra hasta uyandırılır. Kürtaj işleminin tamamı ortalama 15-20 dakikadır. İşlemden sonra hasta yarım saat dinlendirilir, reçetesi yazıldıktan sonra evine gönderilir ve günlük normal yaşantısına devam edebilir.

Daha önce normal doğum yapmış olanlar için lokal anestezi uygun olabilir.Lokal anestezi için, rahim ağzı yan taraflarından dört kadran lokal anestezi etkisi olan ilaçlar bir enjektör yardımı ile enjekte edilir.Birkaç dakika içinde ilaçlar etkisini gösterir ve kürtaj işlemine başlanır. Lokal anestezi ile kürtaj sırasında hasta bir miktar ağrı duyabilir.

Kürtaj İşlemi Nasıl Yapılır:


-Hasta jinekolojik masaya alınır.


-Genel anestezi verilecekse anestezi doktoru hastayı koluna uyguladığı bir iğne ile uyutur ve hasta işlemi başından sonuna kadar hatırlamaz.

-Rahim ağzını görünür kılmak için spekulum adı verilen alet yerleştirilir. Rahim ağzı ve vagina Batikon gibi antiseptik bir solüsyon ile temizlenir.

-Rahim ağzı tek dişli denilen ve rahim ağzını tutmaya yarayan bir aletle uygun yerden tutulur.

-Lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) işlemi yapılacaksa bu aşamada yapılır.

-Buji adı verilen aletlerle rahim kanalı uygun numaraya kadar genişletilir. Eğer lokal anestezi uygulanmışsa bu genişletme (dilatasyon) sırasında bir miktar ağrı duyulabilir.

-Rahim ağzını genişletme işleminden sonra gebelik haftasına uyan steril plastik kanüller rahim kanalından geçirilerek rahim içindeki boşluğa ulaşılır. Bu işlem sırasında rahim duvarı delinmesine meydan vermemek için oldukça dikkatli davranmak ve plastik kanülü zorlamamak gerekir.Plastik kanülün diğer ucu negatif basınç yaratarak gebelik muhtevasını içine çekebilen 60 cc lik özel tasarlanmış enjektöre monte edilir.Karman adı verilen bu enjektörün vakum yapıcı etkisi ile gebelik materyali aspire edilir ve Karman enjektör içine doldurulur.Rahim duvarları toparlanıncaya, içindeki tüm parçalar alınıncaya kadar ve rahim duvarlarından tipik "cry"(ağlama) sesi gelinceye kadar işleme devam edilir.

Rahim içi temizlendikten sonra tek dişli çıkartılır, vagen ve rahim ağzı tekrar antiseptik solüsyon ile temizlenir. Tek dişlinin battığı yerden aktif bir kanama olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.Bundan sonra spekulum nazikçe çıkartılır.

-Hasta uyanınca ağrı duymaması için kalçadan veya makattan ağrı kesiciler uygulanabilir.

-Kürtaj işleminden sonra hasta uyandırılmadan rahim içinde parça kalıp kalmadığı ultrason ile kontrol edilebilir.

Kürtaj sırasında karşılaşılabilecek riskler:

Rahim delinmesi (perforasyon):

Kürtaj işlemi sırasında çok nazik hareket edilmelidir. Rahim yumuşak olduğu için sert bir hareket rahim duvarının delinmesine neden olabilir. Bu delinme büyük bir artere denk gelirse şiddetli kanama olabilir ve ancak hasta operasyona alınarak bu kanamadan kurtarılabilir.Rahmin üst kısmından olan perforasyonlarda fazla kanama olmayabilir.

Parça kalması (rest plasenta):

Kürtajdan ortalama 10-15 gün sonra görülür.Kanama ve sancıların giderek artması ile belirti verir.Ultrason ile kontrol edildiğinde rahim içinde bu parçalar izlenebilir.Tedavisi bu kalan parçaları alabilmek için hastayı tekrar kürtaj etmek şeklindedir.

Rahim içinde kan birikmesi (hematometra):

 Kürtaj tam olarak yapıldığı halde bazı durumlarda rahim ağzı kapanır, rahim içinde kan birikir.Şiddetli kramp tarzında sancılar olur. Rahim ağzının (servikal kanal) buji ile genişletilmesi ile kan boşalır.Hastaya enfeksiyona karşı antibiyotik ve rahmi toparlanmasına yardımcı olan ilaçlar verilmelidir.

Enfeksiyon: 

Kürtajdan sonra koruyucu antibiyotik verilmesi önemlidir.Kürtaj çok hijyenik bir ortamda steril aletlerle yapılmalıdır. Kürtaj olan kimse de kendisine verilen öneriler dışına çıkmamalıdır.Kürtajdan sonra 2-3 hafta cinsel ilişkide bulunmamak, havuza küvete girmemek, yazılan antibiyotiği düzenli kullanmak ve hijyene çok dikkat etmek enfeksiyon riskini önler.

Gebeliğin devamı:

Özellikle gebeliğin çok erken döneminde henüz gebelik kesesi rahim içinde görüntülenmeden yalnız beta HCG sonucuna bakılarak yapılan kürtajlardan sonra gebeliğin devam ettiği daha sonraki kontrol muayenesi sırasında tesbit edilebilir. İkinci bir kürtaj ile devam eden gebelik sonlandırılır. Aslında bu kadar erken dönemde kürtaj önerilmez. Kese mutlaka rahim içinde izlenmelidir.Hastanın dış gebelik olmadığından da emin olduktan sonra kürtaj yapmak daha uygundur. Yine de 25 bin gebelikte bir dış gebelik ve rahim içi gebeliğin aynı anda olabileceğini de unutmamak gerekir.

Kürtajın yapılamadığı durumlar:

Çift rahim olması, rahim içinde perde bulunması, rahim kanalı doğumsal anomalileri, rahim kanalında myom bulunması, önceden yapılan sezaryen operasyonuna bağlı rahim kanalı şekil bozuklukları, rahim ağzına yara nedeni ile yapılan yakma konizasyon yapılması gibi çeşitli durumlara bağlı olarak rahim kanalı açılamaz ise kürtaj işlemi gerçekleştirilemez. Yada çok zor yapılır.

Kürtajın Yan Etkileri:

 

Rahim içinde yapışıklık:

Asherman sendromu olarak bilinir.Kürtajdan sonra rahim iç duvarının çeşitli nedenlerle yapışmasına bağlı olarak adet miktarının azalması veya tamamen kesilmesi ve kısırlık ile sonuçlanan bir durumdur.Kürtaj sırasında rahim iç kısmının keskin küretle aşırı kazınması, kürtajdan sonra enfeksiyon olması bu durumun nedeni olarak gösterilir.İlaçlı rahim filmi ile kesin tanı konur.Tedavisi histeroskopi yapılarak adezyonları açmak, rahim içi aleti takmak ve rahim içini onaran hormonlar vermektir.

Genel anestezi riskleri:

 Gerçek anlamda bir genel anestezi değildir.Sedasyon şeklinde verilen bir anestezi çeşiti olup sedoanaljezi demek daha doğru olur.Anestezi işlemi ortalama beş dakika sürerken kürtaj işleminin tamamı ortalama 20 dakikayı bulur.Genel anestezinin riskleri, hastanın yaşı, kronik hastalık durumu, alerjik bünyeli olup olmaması gibi çok çeşitli faktörlere bağlıdır.Bu tür anesteziden uyanırken bulantı ve kusma, ajite bir şekilde uyumuşsa ağlama gibi durumlar yaşanabilir.

Lokal anestezi riskleri:

Rahim kanalını genişletme (dilatasyon) işlemi sırasında fenalık hissi, tansiyon düşmesi, bayılma görülebilir.Bu durum lokal anestezi uygun bir şekilde yapılmadığı durumlarda daha fazla olur.

Rahim içinin vakum ile boşaltılması esnasında karında kramp tarzında ağrı ve refleks yolla bulantı ve kusma olabilir. beklenmelidir.Daha sonra kürtaj işlemi de kısa sürede tamamlanmalıdır.
Kürtajın her aşamasında azami dikkat gösteren, titiz çalışan tecrubeli ellerde kürtaj işlemi olabilecek en az riskle güvenli bir şekilde yapılabilmektedir.

 

Uygunsuz ortamlarda, gerekli steriliteye uyulmadan yetersiz aletlerle tekniğine dikkat edilmeden tecrubesiz ellerde yapılan kürtaj işlemleri çok büyük riskleri de beraberinde getirir.

Kürtaj sonrası dikkat edilecek hususlar:

-Kürtaj sonrası doktorunuzun önerdiği ağrı kesici, antibiyotik ve lüzumu halinde kanama kesici ilaçlar aksatılmadan kullanılmalıdır.

-Kürtajdan sonra 10-15 gün adet kanamasından fazla olmayan azar azar kanama olması, küçük pıhtılar düşmesi, birkaç gün kasıklarda adet ağrısı gibi ağrılar olması normaldir.

 Kürtajdan sonra bir  hafta  hijyen çok önemlidir. cinsel ilişkide bulunulmaması gerekir. Ayakta duş şeklinde banyo yapmakta hiçbir sakınca yoktur.

-Kürtajdan yaklaşık bir hafta  sonra kürtaj kontrolü için doktora başvurulmalıdır.

-Kürtaj yapılan gün adetin ilk günü olarak kabul edilmeli, kürtajdan 30 gün sonra adet beklenilmeli, eğer adet gecikmesi daha fazla olursa doktora müracaat edilmelidir.

Kanama kramp tarzında ağrılar çok fazla olursa, gebelik belirtileri hala devam ediyorsa, kokulu akıntı ve ateş yükselmesi olursa    doktora müracaat edilmelidir